Từ 15/10/2025: Tổ chức tín dụng chính thức có quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu

Ngày 27/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi) năm 2025 – Luật số 96/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/10/2025.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của luật này là việc bổ sung Điều 198a (sau Điều 198 Luật Các tổ chức tín dụng 2024), quy định về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức mua bán, xử lý nợ. Theo đó, các tổ chức này được phép thu giữ tài sản bảo đảm khi đáp ứng các điều kiện sau:

1. Khi có căn cứ xử lý tài sản bảo đảm theo Điều 299 Bộ luật Dân sự;

2. Hợp đồng bảo đảm phải có thỏa thuận rằng bên bảo đảm đồng ý để bên nhận bảo đảm được quyền thu giữ tài sản bảo đảm khi xảy ra trường hợp xử lý tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ;

3. Biện pháp bảo đảm đã phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba;

4. Tài sản bảo đảm không thuộc diện tranh chấp, kê biên, bị áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án, không thuộc trường hợp bị tạm đình chỉ xử lý theo quy định của pháp luật về phá sản;

5. Tài sản được thu giữ phải đáp ứng các điều kiện cụ thể do Chính phủ quy định;

6. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ đã thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin về việc thu giữ theo quy định của pháp luật.

Như vậy, kể từ 15/10/2025, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức xử lý nợ được quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên.

Luật quy định rõ thủ tục công khai thông tin trước khi tiến hành thu giữ, nhằm đảm bảo tính minh bạch, công khai và quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

1. a) Đối với tài sản bảo đảm là bất động sản

Theo khoản 3 Điều 198a, chậm nhất 15 ngày trước ngày thu giữ, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ phải công khai các thông tin bao gồm: thời gian, địa điểm thu giữ, mô tả tài sản và lý do thu giữ bằng các hình thức sau:

– Đăng tải thông tin trên trang thông tin điện tử của mình;

– Gửi văn bản thông báo đến UBND cấp xã và Công an cấp xã nơi có tài sản bảo đảm;

– Niêm yết thông báo tại trụ sở UBND cấp xã nơi bên bảo đảm cư trú (theo hợp đồng) và UBND cấp xã nơi có tài sản bảo đảm;

– Thông báo cho bên bảo đảm, người đang giữ tài sản bảo đảm (nếu có) theo phương thức thông báo đã thỏa thuận tại hợp đồng bảo đảm. Trường hợp không có thỏa thuận thì gửi trực tiếp văn bản thông báo cho bên bảo đảm, người đang giữ tài sản bảo đảm (nếu có) hoặc thông qua ủy quyền, dịch vụ bưu chính, phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu hoặc phương thức khác theo các thông tin, địa chỉ do bên bảo đảm, người đang giữ tài sản bảo đảm cung cấp.

Trường hợp bên bảo đảm thay đổi địa chỉ mà không thông báo thì địa chỉ đã đăng ký trong hợp đồng hoặc trong hồ sơ đăng ký biện pháp bảo đảm được xem là địa chỉ hợp lệ để gửi thông báo.

1. b) Đối với tài sản bảo đảm là động sản

Theo khoản 4 Điều 198a, trước khi thu giữ tài sản là động sản, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ phải thực hiện thủ tục công khai thông tin về tài sản bảo đảm được thu giữ, lý do thu giữ dưới các hình thức sau:

– Đăng tải thông tin trên trang thông tin điện tử;

– Gửi văn bản thông báo đến UBND và Công an cấp xã nơi bên bảo đảm đăng ký địa chỉ;

– Thông báo cho bên bảo đảm, người đang giữ tài sản bảo đảm (nếu có) theo phương thức thông báo đã thoả thuận tại hợp đồng bảo đảm.

Tương tự như đối với bất động sản, nếu bên bảo đảm không cập nhật địa chỉ mới thì địa chỉ được ghi trong hợp đồng hoặc cơ sở dữ liệu đăng ký biện pháp bảo đảm sẽ được coi là căn cứ xác định nơi gửi thông báo hợp lệ.

Ý nghĩa của quy định mới

Quy định về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu là một bước tiến lớn trong cơ chế xử lý nợ xấu tại Việt Nam, giúp rút ngắn thời gian thu hồi nợ, giảm thiểu tình trạng tranh chấp kéo dài, đồng thời tăng cường quyền chủ động của tổ chức tín dụng trong xử lý tài sản bảo đảm.

Tuy nhiên, quyền này chỉ được thực hiện khi tuân thủ đầy đủ điều kiện pháp lý và thủ tục công khai thông tin, nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của bên vay và bên bảo đảm, đồng thời tránh lạm dụng hoặc xâm phạm quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức.

————————————

CÔNG TY LUẬT TNHH NGỌC LINH & CỘNG SỰ – NỖ LỰC VÌ QUYỀN LỢI THÂN CHỦ

Thông tin liên hệ:

Hotline: 0965.492.82

Email: luatngoclinh@gmail.com

Website: luatngoclinh.vn

Địa chỉ liên hệ: P1002, Tòa nhà K6, KĐT Việt Hưng, phường Việt Hưng, thành phố Hà Nội.