Ký hợp đồng nhưng vẫn mất quyền lợi: Hệ lụy từ việc góp vốn không có sự ghi nhận rõ ràng

Trong các giao dịch hợp tác đầu tư, việc ký kết hợp đồng là điều kiện cần để xác lập quan hệ pháp lý giữa các bên. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều tranh chấp vẫn phát sinh dù đã có hợp đồng bằng văn bản, đặc biệt khi nội dung thỏa thuận không quy định rõ ràng về cơ chế góp vốn, quyền quản lý tài sản hình thành sau đầu tư, quyền định đoạt và phương án phân chia lợi nhuận.

Một vụ việc điển hình do Công ty Luật TNHH Ngọc Linh và Cộng sự tham gia giải quyết tại Tòa án nhân dân thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên là minh chứng rõ nét cho thực trạng này: các bên đã ký hợp đồng hợp tác kinh doanh dự án đầu tư, có xác định cụ thể tỷ lệ góp vốn nhưng do không có thỏa thuận cụ thể về phương thức góp vốn cũng như các quyền tài sản phát sinh nên tranh chấp vẫn xảy ra và quyền lợi của bên góp vốn bị đe dọa nghiêm trọng.

(Trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Nguồn: Internet)

Góp vốn nhưng không có sự ghi nhận rõ ràng – nguyên nhân chủ yếu của các tranh chấp hợp đồng

Theo nội dung trình bày, giữa ông Phạm Văn H và ông Lê Kim T đã có thỏa thuận hợp tác đầu tư triển khai một dự án bất động sản trên cơ sở cùng góp vốn theo tỷ lệ 40:60. Ông H đã nhiều lần chuyển khoản với tổng số tiền lên tới gần 4 tỷ đồng, kèm theo nhiều giao dịch tiền mặt.

Tuy các bên đã ký hợp đồng hợp tác đầu tư và có thực hiện góp vốn, nhưng quá trình góp vốn chủ yếu được thực hiện thông qua chuyển khoản và tiền mặt, trong đó phần tiền mặt không có biên bản bàn giao hoặc tài liệu ghi nhận cụ thể. Điều này dẫn đến việc ông T. phủ nhận hoàn toàn việc ông H. đã góp vốn bằng tiền mặt, từ đó làm phát sinh tranh chấp về tổng giá trị góp vốn và quyền lợi tương ứng. Đáng chú ý, ông T. sau đó còn tự ý thực hiện các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất liên quan đến dự án đầu tư mà không có sự đồng ý hoặc tham gia của ông H., người đã góp 40% tổng vố đầu tư vào dự án.

Tình huống này phản ánh rõ một dạng tranh chấp phổ biến trong thực tiễn, khi các bên có ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư nhưng giấy tờ pháp lý không chặt chẽ, việc thực hiện nghĩa vụ góp vốn và xác lập quyền tài sản không được kiểm soát chặt chẽ. Đặc biệt, phần vốn góp bằng tiền mặt không có biên bản bàn giao hay tài liệu đối chiếu cụ thể đã tạo điều kiện để bên nhận vốn phủ nhận việc đã tiếp nhận số tiền góp vốn. Điều này dẫn đến việc người góp vốn dù đã có hợp đồng vẫn bị đặt vào thế yếu, dễ mất quyền kiểm soát và quyền lợi khi không có các biện pháp bảo đảm cụ thể đi kèm trong thỏa thuận.

Góp vốn bằng tiền mặt: “Điểm mù” pháp lý thường bị bỏ qua

Theo đánh giá của luật sư Nguyễn Thị Sâm, người trực tiếp tham gia bảo vệ quyền lợi cho ông H., đây là một dạng tranh chấp phổ biến trong thực tiễn đầu tư. Nhiều người dân hoặc doanh nghiệp khi tham gia góp vốn thường chỉ quan tâm đến tỷ lệ vốn góp hoặc kỳ vọng lợi nhuận, mà thiếu sự tư vấn pháp lý để xây dựng các cơ chế kiểm soát, xác nhận và bảo đảm nghĩa vụ góp vốn – đặc biệt là với các khoản tiền mặt.

(Luật sư Nguyễn Thị Sâm)

“Việc chuyển tiền mặt mà không có giấy biên nhận hoặc chứng cứ chứng minh rõ ràng chẳng khác nào tự làm mất đi quyền lợi của chính mình trong giao dịch. Trong trường hợp này, bên còn lại hoàn toàn có thể phủ nhận sự tồn tại của nghĩa vụ đã hoàn thành” – luật sư Nguyễn Thị Sâm chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở tranh chấp về giá trị góp vốn, vụ việc còn cho thấy nguy cơ mất quyền kiểm soát toàn bộ dự án đầu tư, khi một bên lợi dụng sự thiếu chặt chẽ của các thoả thuận để tự ý định đoạt tài sản chung. Dù hợp đồng có thể tồn tại, nhưng nếu không có điều khoản cụ thể về quyền quản lý, quyền định đoạt và không ràng buộc trách nhiệm pháp lý rõ ràng, người góp vốn rất dễ bị đẩy vào thế yếu.

Bài học pháp lý từ một vụ án thực tế

Vụ việc tại Mỹ Hào là lời cảnh báo rõ ràng rằng, việc ký hợp đồng chỉ là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ để bảo đảm cho quyền lợi của các bên. Trong các hoạt động đầu tư, đặc biệt là đầu tư bất động sản – lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro và biến động, các bên cần trang bị đầy đủ kiến thức pháp lý liên quan hoặc sự hỗ trợ chuyên môn ngay từ giai đoạn đàm phán, ký kết hợp đồng đến khi triển khai dự án để tránh được các rủi ro và tranh chấp phát sinh.

Công ty Luật TNHH Ngọc Linh và Cộng sự với đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực dân sự và đầu tư, luôn đồng hành cùng khách hàng để tư vấn soạn thảo hợp đồng chặt chẽ, xây dựng cơ chế bảo vệ quyền lợi và xử lý hiệu quả các tranh chấp phát sinh. Không chỉ hỗ trợ về mặt pháp lý, công ty còn cung cấp các giải pháp toàn diện để phòng ngừa rủi ro pháp lý ngay từ đầu, giúp nhà đầu tư yên tâm triển khai dự án một cách minh bạch và an toàn.